Araç takipte bölge ve hız alarmı nasıl kurulur?

Araç takip sisteminde bölge ve hız alarmı, cihazın gönderdiği ham konum verisini işe yarar bir uyarıya çeviren katmandır. Bölge tanımı, haritada bir alan çizip aracın oraya girmesi ya da oradan çıkması durumunda bildirim istemek; hız alarmı ise bir eşik belirleyip o eşik aşıldığında uyarı üretmek anlamına gelir. İkisi doğru kurulduğunda filo yöneticisi günlük raporları satır satır okumak zorunda kalmaz.

Bu yazı cihaz seçimiyle değil, panel tarafındaki kurulumla ilgilidir: alanı nasıl çizeceğiniz, eşiği neye göre seçeceğiniz ve yanlış uyarıyı nasıl azaltacağınız.

Nokta yarıçapı mı, çokgen alan mı?

Bölge tanımlarken iki yöntem vardır. Birincisi bir noktaya iğne batırıp çevresine yarıçap vermek; ikincisi haritada köşe köşe bir çokgen çizmek. Küçük ve kabaca yuvarlak sayılabilecek yerler için yarıçap yeterlidir ve bakımı kolaydır. Sınırları düzgün olmayan yerlerde ise yarıçap ya gereğinden geniş kalır ya da alanın bir kısmını dışarıda bırakır.

Pratik bir yaklaşım şudur: nokta niteliğindeki yerler için yarıçap, kapılı ve çitli tesisler için çokgen kullanın. Tesisin kapısı caddeye bakıyorsa çokgeni kapı önündeki şeridi içine alacak kadar genişletmek, aracın kapıda beklediği hâlde giriş kaydı oluşmaması durumunu engeller.

Hangi yerlere bölge kurulur?

Her yere bölge açmak gerekmez; bir bölge, somut bir soruya cevap verecekse değerlidir. Sahada en çok işe yarayan tanımlar şunlardır:

• Depo ve merkez: aracın sabah kaçta çıktığı ve akşam kaçta döndüğü kendiliğinden kayda geçer.
• Şantiye ya da proje sahası: aracın sahada geçirdiği süre, iş emrinde öngörülen süreyle karşılaştırılabilir.
• Düzenli ziyaret edilen müşteri noktaları: ziyaretin gerçekleşip gerçekleşmediği ve ne kadar sürdüğü görülür.
• Bakım ve yıkama noktaları: planlı duruşları plansız duruşlardan ayırmaya yardım eder.
• Görev alanı dışı bölgeler: aracın tanımlı çalışma bölgesinden çıkması tek bir uyarıyla fark edilir.

Hız alarmını makul bir eşikle kurmak

Hız alarmında en sık yapılan hata, tek bir eşiği bütün filoya uygulamaktır. Şehir içi dağıtım yapan bir araç ile uzun yol çeken bir araç aynı eşikle ölçüldüğünde biri hiç uyarı üretmez, diğeri gün boyu uyarı yağdırır. Eşik, aracın ağırlıklı olarak kullandığı yol tipine göre seçilmelidir.

İkinci önemli nokta, anlık tepelerin alarma dönüştürülmemesidir. Konum verisinde bir-iki saniyelik hız sıçramaları sinyal hatasından da kaynaklanabilir. Bu yüzden alarmı eşiğin aşılması üzerine değil, eşiğin belirli bir süre boyunca aşılı kalması üzerine kurmak gerçek aşımları gürültüden ayırır. Aynı mantık bölge uyarıları için de geçerlidir.

Kontak, rölanti ve çalışma saati dışı hareket

Bölge ve hız dışında, kurulumu kolay ve karşılığı yüksek üç uyarı daha vardır. Birincisi kontak açma ve kapama bildirimi: aracın günü nerede ve ne zaman başlattığı burada görünür. İkincisi rölanti süresi: motor çalışırken uzun süre hareketsiz kalmak yakıt ve bakım açısından anlamlı bir göstergedir, ancak soğutmalı kasa ya da vinç gibi iş makinesi niteliğindeki kullanımlarda bu durum normal olabileceği için eşik araç tipine göre ayarlanmalıdır.

Üçüncüsü çalışma saati dışı hareket uyarısıdır. Tanımlı mesai dışında kontak açılması ya da aracın depodan çıkması, hem izinsiz kullanımı hem de planlanmamış bir acil işi gösterebilir. Bu uyarı, hafta sonu ve tatil davranışı ayrıca tanımlanmadığında gereksiz bildirim üretmeye en yatkın olanıdır.

Bildirim kime, hangi kanaldan gider?

Bir uyarının değeri, onu zamanında görecek kişiye ulaşmasına bağlıdır. Kurulumda şu üç soru baştan cevaplanmalıdır: bu uyarıyı kim görmeli, hangi kanaldan görmeli ve görmezse ne olur?

• Anlık müdahale gerektiren uyarılar, örneğin yasaklı alana giriş ya da mesai dışı hareket, tek bir sorumluya gitmelidir; herkese giden uyarı, kimsenin sorumlu olmadığı uyarıya dönüşür.
• Eğilim göstergesi olan kalemler, örneğin rölanti süresi ya da hız aşımı sayısı, anlık bildirim yerine günlük veya haftalık rapor olarak okunduğunda daha anlamlıdır.
• Kanal seçilirken sürücünün mü yöneticinin mi uyarılacağına karar verilmelidir; sürücüye giden nazik bir hatırlatma, yöneticiye giden bir rapordan daha hızlı davranış değiştirir.

Yanlış uyarıyı azaltmanın yolları

Sistemden vazgeçilmesinin en yaygın sebebi yanlış uyarı yorgunluğudur. Dört basit ayar bunun önünü büyük ölçüde keser:

1. Tampon mesafe: bölge sınırını kapının tam üstünden değil, birkaç on metre dışından geçirin; sınırda bekleyen araç art arda giriş-çıkış üretmesin.
2. Süre filtresi: giriş ya da çıkış sayılması için araç alanda en az belirli bir süre kalmış olsun.
3. Tekrar bastırma: aynı araç ve aynı bölge için kısa aralıkta ikinci uyarı üretilmesin.
4. Bölge temizliği: artık kullanılmayan müşteri noktalarını ve kapanmış sahaları silin; ölü bölgeler raporu şişirir.

Kısa kontrol listesi

• Her bölge somut bir soruya cevap veriyor mu, yoksa yalnızca haritayı mı dolduruyor?
• Nokta yarıçapı mı çokgen mi, tesisin şekline göre seçildi mi?
• Hız eşiği araç tipine ve yol tipine göre mi belirlendi?
• Uyarılar süre filtresiyle mi üretiliyor, yoksa anlık tepelerle mi?
• Her uyarı türünün tek bir sorumlusu var mı?
• Mesai, hafta sonu ve tatil tanımları girildi mi?
• Üretilen raporlar düzenli okunuyor mu; okunmayan rapor üretilmeye devam ediyor mu?

Navking araç takip sistemleri ve ticari araç çözümleri üzerine çalışır; bölge ve alarm kurgusu filonun işleyişine göre tasarlandığında sistem, rapor üreten bir araçtan karar vermeye yardım eden bir araca dönüşür.